ΤΙ ΠΡΕΠΕΙ ΝΑ ΠΡΟΣΕΧΟΥΝ ΟΙ ΑΣΘΕΝΕΙΣ ΠΟΥ ΠΑΣΧΟΥΝ ΑΠΟ ΚΟΙΛΙΟΚΑΚΗ ΣΤΙΣ ΚΑΛΟΚΑΙΡΙΝΕΣ ΤΟΥΣ ΔΙΑΚΟΠΕΣ;

Η εφαρμογή διαιτολογίου χωρίς γλουτένη είναι πολύ αποτελεσματική στα άτομα με Κοιλιοκάκη. Υπάρχουν όμως σημαντικές πρακτικές δυσκολίες στην εφαρμογή της καθότι η γλουτένη είναι πολύ διαδεδομένο συστατικό της δυτικής δίαιτας με αποτέλεσμα να είναι δύσκολος ο σχεδιασμός διαιτολογίων χωρίς γλουτένη, ιδιαίτερα όταν αυτά θα πρέπει να περιλάβουν βιομηχανικά τυποποιημένες τροφές ή να καλύψουν ανάγκες μεγαλύτερων παιδιών και εφήβων που περνούν πολλές ώρες μακριά από το σπίτι. Η γλουτένη είναι ένα συστατικό πού κοινό σε τυποποιημένα τρόφιμα. Επιπλέον μπορεί να «επιμολύνει» την τροφή σε οποιαδήποτε φάση της παρασκευής της (καλλιέργεια, άλεση, αποθήκευση, μεταφορά ή παρασκευή).

Η κατάρτιση λοιπόν του διαιτολογίου για τα άτομα με Κοιλιοκάκη περιλαμβάνει τροφές που δεν έχουν υποστεί βιομηχανική κατεργασία, και δεν παρασκευάζονται με αλεύρι δημητριακών. Ως υποκατάσταση των αλεύρων δημητριακών (κυρίως του σιτάλευρου) χρησιμοποιούνται με ασφάλεια άλλα άλευρα (ρυζιού, καλαμποκιού ή πατάτας). Σύμφωνα με πρόσφατα στοιχεία επιβεβαιώνεται η ασφαλής χρήση βρώμης που από χρόνια αποτελούσε αντικείμενο αμφισβητήσεων. Εναλλακτικά χρησιμοποιούνται βιομηχανικά προϊόντα «χωρίς γλουτένη», άλευρα με χαμηλή πρωτεΐνη (low protein) ή προϊόντα στοιχειακής διατροφής.

Γενικά για την κατάρτιση διαιτολογίων αποφυγής κάποιου συστατικού της τροφής που σχετίζεται με ανεπιθύμητες αντιδράσεις, είναι απαραίτητα η πρόσβαση σε έγκυρη πληροφόρηση σχετικά με τη σύσταση τυποποιημένων τροφίμων. Ο αναθεωρημένος Κώδικας Τροφίμων και Ποτών (Codex Alimentarius) προβλέπει την ακριβή αναγραφή συστατικών που είναι γνωστό ότι σχετίζονται με ανεπιθύμητες αντιδράσεις. Στην πραγματικότητα όμως, ετικέτα των τυποποιημένων προϊόντων δεν προσφέρει πάντα τις απαραίτητες αυτές πληροφορίες. Για τους λόγους αυτούς η πληροφόρηση σχετικά με τα προς επιλογή τρόφιμα στην Ευρώπη προέρχεται από εθνικές τράπεζες δεδομένων με τυποποιημένα τρόφιμα «χωρίς» (“free from”) γλουτένη, γάλα, σόγια, αυγό, θειώδη, αζωχρωστικές κ.ά. Στην Ελλάδα λειτουργεί τράπεζα δεδομένων με τυποποιημένα τρόφιμα κατάλληλα για χρήση από άτομα με Κοιλιοκάκη (gluten free) που ανανεώνεται και εμπλουτίζεται κάθε χρόνο.

Στην καθημερινότητά του, λοιπόν, ο πάσχων από Κοιλιοκάκη μπορεί να διαμορφώσει και να προσαρμόσει το διατροφολόγιό του έτσι ώστε να αποφεύγει την πρόσληψη γλουτένης, είτε φροντίζοντας να έχει πάντοτε μαζί του κάτι που έχει ήδη ετοιμάσει από το σπίτι, πχ. ένα τόστ ή λίγο κέικ,  είτε έχει αγοράσει κάποιο gluten-free προϊόν (ειδικά σκευάσματα). Κατά τη διάρκεια, όμως, των καλοκαιριών διακοπών, η καθημερινότητά μας αλλάζει. Βρισκόμαστε μακριά από το σπίτι, μην μπορώντας να παρασκευάσουμε κάτι μόνοι, ενώ τις περισσότερες φορές τρώμε σε ταβέρνες και εστιατόρια. 

Όταν, λοιπόν, θα φάμε έξω θα πρέπει να εξηγήσουμε με σαφήνεια στο σερβιτόρο ή ακόμη και στον ίδιο τον μάγειρα, τι ακριβώς πρέπει να αποφύγουμε. Τα σκεύη στα οποία θα ετοιμάσουν το γεύμα μας δε θα πρέπει να έχουν πρωτίστως χρησιμοποιηθεί για την Παρασκευή γευμάτων που περιέχουν γλουτένη. Κλασικό παράδειγμα είναι οι τηγανιτές πατάτες, οι οποίες θα πρέπει να είναι φρέσκες (κι όχι προτηγανισμένες) και να τηγανιστούν σε καθαρό λάδι, το οποίο δεν είχε νωρίτερα χρησιμοποιηθεί για  την παρασκευή αλευρωμένης τροφής. Επισκεπτόμενοι πολλές φορές νησιά κατά τη διάρκεια του καλοκαιριού, επιθυμούμε να φάμε ψάρι, το οποίο όμως θα πρέπει να είναι στα κάρβουνα κι όχι στο τηγάνι για το λόγο που αναφέραμε και ανωτέρω.

Μετά από ένα καλό γεύμα, συνήθως επιθυμούμε να φάμε και κάποιο επιδόρπιο. Εάν τα καλοκαιρινά φρούτα δεν μας καλύπτουν και θελήσουμε κάποιο παγωτό, καλό είναι να προτιμούμε τα τυποποιημένα, για τα οποία έχουμε πιστοποίηση πως δεν περιέχουν γλουτένη, αποφεύγοντας το «χύμα» παγωτό, όσο κι αν επιμένει ο παρασκευαστής πως δεν περιέχουν γλουτένη. Πολλές αποδεικνύεται ότι παρότι φτιάχνει ο ίδιος το παγωτό, η πρώτη ύλη έρχεται σε αυτόν από άλλες πηγές και στην περίπτωση αυτή δεν μπορεί να εγγυηθεί για την ασφάλειά της, άρα δεν μπορεί να εγγυηθεί και για την ασφάλεια του προϊόντος του.

Εύκολα μπορούμε να ξεγελαστούμε το καλοκαίρι και με τα ποτά που θα καταναλώσουμε. Πολλές φορές ζητούμε κάποιο κοκτέιλ, το οποίο όμως αν δεν ξέρουμε τί ακριβώς θα περιέχει, καλό είναι να το αποφύγουμε.  

Πολλές φορές η γλουτένη είναι κρυμμένη, κυρίως όταν αναγκαζόμαστε να φάμε εκτός σπιτιού και άρα γεύματα που δεν έχουμε παρασκευάσει οι ίδιοι. Έτσι, λοιπόν, πρέπει να αποφεύγουμε τα τρόφιμα που:

• είναι παρασκευασμένα χρησιμοποιώντας τα ίδια μηχανήματα που χρησιμοποιούνται προϊόντα που περιέχουν γλουτένη. (π.χ. άλευρα που η επεξεργασία τους έγινε σε μύλο ο οποίος επεξεργαζόταν αλεύρι σίτου)
• μαγειρεμένα στο λάδι που έχει χρησιμοποιηθεί για το τσιγάρισμα άλλων τροφίμων (π.χ. σε καταστήματα fast food)
• βρασμένα στο νερό που χρησιμοποιείται για άλλα προϊόντα (π.χ. για βράσιμο ζυμαρικών στα εστιατόρια)
• μαγειρεμένα σε μια σχάρα που χρησιμοποιείται για άλλα τρόφιμα (π.χ. εστιατόρια και καταστήματα fastfood)

Καλό καλοκαίρι!

Πηγή: www.koiliokaki.com 

Image: Freepik